EP.20 | 9A04 - ประชุมวิชาการมานุษยวิทยา 69 หัวข้อ ใต้เงาวิกฤต ชีวิตและจินตภาพใหม่ในความผุพังเชิงโครงสร้าง Under The Shadow of Crisis Lives and New Imagery amid Structural Deterioration

วิกฤตที่มองไม่เห็นกับจินตภาพใหม่จากชายขอบ: ไฟป่า ชายแดน สวนทุเรียน และชายฝั่ง

ในสังคมร่วมสมัยวิกฤตจำนวนมากถูกทำให้มองไม่เห็น ถูกทำให้กลายเป็นเรื่องปกติ หรือถูกซ่อนเร้นภายใต้วาทกรรมการพัฒนาและนโยบายที่อ้างความมั่นคง วิกฤตมิได้ปรากฏเพียงในรูปของเหตุการณ์ฉับพลันอย่างแผ่นดินไหวหรืออุทกภัย หากแต่สะสมตัวเป็นกระบวนการเรื้อรังในชีวิตประจำวัน เช่น การเผาไหม้ที่ถูกซ่อนจากดาวเทียม ทะเลที่ถูกกัดกร่อนจากนโยบายพัฒนา ไร่ข้าวโพดที่เติบโตท่ามกลางความขัดแย้งข้ามแดน และสวนทุเรียนที่มีการสกัดใช้แรงงานชายขอบโดยไม่มีใครนับว่าเป็นวิกฤต 

การอภิปรายชุดนี้มุ่งสำรวจ “วิกฤตที่มองไม่เห็น” โดยอ่านความสัมพันธ์เชิงอำนาจที่ฝังตัวในพื้นที่สี่แห่ง ได้แก่ ไฟป่า ชายแดน สวนทุเรียน และชายฝั่ง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ระบบทุนและรัฐได้ขยายการเข้าครอบงำ สกัดใช้ทรัพยากร แรงงาน และความรู้ท้องถิ่นจากชีวิตชายขอบ วิกฤตซึ่งทำงานผ่านกลไกเชิงโครงสร้างของรัฐ ทุน และความรู้กระแสหลัก ร่วมกันผลิตซ้ำความเปราะบางให้กับพื้นที่ชายขอบและชีวิตของผู้คน เราชวนตั้งคำถามว่า วิกฤตถูกทำให้มองไม่เห็นได้อย่างไร ใครเป็นผู้กำหนดว่าอะไรควรถูกนับว่าเป็นวิกฤต และอะไรควรถูกมองข้าม ความรู้แบบใดที่มีความชอบธรรม และความรู้แบบใดที่ถูกทำให้เป็น “ความรู้นอกคอก” ที่ไม่มีความหมายในระบบราชการและนโยบาย 

โดย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จิราพร เหล่าเจริญวงศ์ | ข้าวโพดผี แมลง ความขัดแย้ง และplantation ณ พื้นที่ชายแดนพม่า-ไทย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นันทนุช อุดมละมุล | Plantation พรมแดนทุน และแรงงานที่มองไม่เห็น: วิกฤตการดูแลกับจินตภาพใหม่ในวิมานหนาม

อาจารย์ ดร.จิดาภา คุ้มกลาง | ความรู้ชุมชน วิทยาศาสตร์พลเมือง และจินตภาพสิ่งแวดล้อมใหม่ของเกาะสีชัง

อาจารย์ ดร.ชยา วรรธนะภูติ | ไฟที่มองไม่เห็น : แรงเสียดทานของการกำกับดูแลไฟ นิเวศวิทยาการเมืองของการเผาป่าในจังหวัดเชียงใหม่

9 กรกฎาคม 2569 เวลา 14.45-16.15 น. หอประชุม ชั้น 4 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)

โดย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)