EP.8 | 8C03 - ประชุมวิชาการมานุษยวิทยา 69 หัวข้อ ใต้เงาวิกฤต ชีวิตและจินตภาพใหม่ในความผุพังเชิงโครงสร้าง Under The Shadow of Crisis Lives and New Imagery amid Structural Deterioration

สิทธิของธรรมชาติในวิถีชาติพันธุ์ จากสากลสู่ชุมชนชาติพันธุ์ไทย

“สิทธิของธรรมชาติ” เริ่มปรากฏในกระแสนโยบายระดับสากล เช่น ประเทศเอกวาดอร์ ที่บัญญัติสิทธิของธรรมชาติไว้ในรัฐธรรมนูญ หรือประเทศตะวันตกอย่างแคนนาดา นิวซีแลนด์ อื่น ๆ ทั้งหมดเชื่อมโยงกับกลุ่มชนพื้นเมืองที่มีโลกทัศน์มองธรรมชาติมีชีวิต จิตวิญญาณ และมีสิทธิในวิถีธรรมชาติเองที่มนุษย์ต้องเคารพ ปกป้อง จากการเคลื่อนไหวดังกล่าว ได้เปิดมุมมองใหม่ ๆ ในเรื่องนโยบายกฎหมายสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ที่ไม่เพียงพอต่อการปกป้องสิทธิประชาชนและธรรมชาติ

ในประเทศไทยเองก็เผชิญภัยคุกคามที่กระทบต่อธรรมชาติและชุมชน แต่เมื่อศึกษาไปถึงกลุ่มชาติพันธุ์ได้แก่ ชาวกะเหรี่ยง และชาวเลอูรักลาโว้ย ก็พบว่า มีโลกทัศน์ความเชื่อที่เชื่อมโยงสิทธิของชุมชนกับสิทธิธรรมชาติ หากแต่ในบริบททางนโยบาย กฎหมาย และการขับเคลื่อนทางสังคมที่ผ่านมา ยังไม่ได้ไปถึงความเข้าใจโลกทัศน์ชุมชนที่มีต่อสิทธิของธรรมชาติ 

จึงเป็นที่มาของการศึกษาเบื้องต้นว่า ชุมชนชาติพันธุ์ทั้งสองกลุ่มมีรากฐานความเชื่อสิทธิของธรรมชาติอย่างไร และเชื่อมโยงกับสิทธิชุมชนอย่างไร และในโอกาสที่มีพรบ.คุ้มครองชาติพันธุ์ และการผลักดันกฎหมายอื่น ๆ ให้คุ้มครองสิทธิชุมชน หากเรามีความเข้าใจสิทธิของธรรมชาติจากวิถีชาติพันธุ์ จะทำให้เราออกแบบนโยบาย กฎหมายที่คุ้มครองสิทธิชุมชนและสิทธิธรรมชาติที่สอดคล้องและเสริมพลังให้แก่กลุ่มชาติพันธุ์ในการปกป้องธรรมชาติที่มีสิทธิในชีวิตและจิตวิญญาณ

โดย

ดร.กฤษฎา บุญชัย | สิทธิชุมชนที่เป็นหนึ่งเดียวกับสิทธิธรรมชาติ พลังการเคลื่อนไหวชนพื้นเมืองปกป้องนิเวศวัฒนธรรมจากประเพณีสู่กฎหมาย

สมพร เมาศรี | ธรรมชาติที่ “ศักดิ์ (ศรี) และสิทธิ(ในวิถีตนเอง) ในวิถีกะเหรี่ยงไล่โว่ จากประเพณีสู่การคุ้มครองกฎหมาย

นารี วงศาชล | ฟื้นฟูภูมิปัญญาและนิเวศท้องถิ่นอุรักลาโว้ยด้วยสิทธิชุมชนและสิทธิธรรมชาติ

ณัฐนนท์ นาคคง | กลมกลืน? : บทสะท้อนย้อนคิดจากบันทึกภาคสนาม ผัสสะ ภูมิปัญญา และวิถีชาติพันธุ์ ภายใต้อำนาจรัฐและทุน 

วงศธร แก้ววิลัย | ดำเนินรายการ

8 กรกฎาคม 2569 เวลา 13.00 -14.30 น. ห้องประชุม 601 ชั้น 6 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)

โดย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)