โซเมียไทในรัฐ-ชาติอันผันผวน

โดย รองศาสตราจารย์ ดร.อัจฉริยา ชูวงศ์เลิศ | รองศาสตราจารย์ ดร.ชัยพงษ์ สำเนียง | ผู้ช่วยศาตราจารย์ ดร.บุศรินทร์ เลิศชวลิตสกุล | รองศาสตราจารย์ ดร.ยุกติ มุกดาวิจิตร

EP.2 | 8A02 - ประชุมวิชาการมานุษยวิทยา 69 หัวข้อ ใต้เงาวิกฤต ชีวิตและจินตภาพใหม่ในความผุพังเชิงโครงสร้าง Under The Shadow of Crisis Lives and New Imagery amid Structural Deterioration

โซเมียไทในรัฐ-ชาติอันผันผวน

การธำรงความหลายหลายของวิถีชีวิตเป็นทางเลือกหนึ่งของการเผชิญกับความผันผวนของโลก เวทีอภิปรายนี้นำเสนอวิถีชีวิตของคน 3 ถิ่น ที่ปรับตัวอยู่ในพื้นที่ระหว่างที่สูงโซเมีย (Zomia) และที่ราบ โซเมียเป็นมโนทัศน์ที่เจมส์ ซี สก็อตต์ (James C. Scott) เสนอเพื่อชี้ให้เห็นวิถีชีวิตของชนบนที่สูงตั้งแต่เขาหิมาลัยจนถึงเวียดนามเหนือและจีนตอนใต้ ชาวโซเมียและชนพื้นราบปรับตัวต่อสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน แต่ก็มิได้เป็นเอกเทศจากกันตายตัว หากแต่ด้วยการวิจัยภาคสนามและเอกสาร เวทีนี้เสนอว่า ชาวไทอยู่ในภาวะก้ำกึ่งระหว่างการเป็นชาวโซเมียและชนพื้นราบ กล่าวคือ มีความหลากหลายสูง สร้างนครรัฐขนาดเล็กบนที่สูง ควบคุมเส้นทางการติดต่อค้าขาย สร้างความสัมพันธ์กับชนที่สูงอื่น ๆ พร้อม ๆ กับสร้างความสัมพันธ์กับรัฐพื้นราบขนาดใหญ่ วิถีชีวิตแบบชาวไทจึงเป็นลักษณะกึ่งโซเมียมากกว่าจะเป็นชาวโซเมียหรือชนพื้นราบ เวทีนี้นำเสนอกลยุทธการปรับตัวต่อความเปลี่ยนแปลงของชาวไทในภาวะกึ่งโซเมียภายใต้กระบวนการเป็นรัฐ-ชาติ โดยพิจารณาผ่านความทรงจำและพิธีกรรมของไทขาวในเวียดนาม พิธีกรรมความตายของชาวไทใหญ่ชายแดนไทย-เมียนมา และการปรับตัวทางภาษาและวัฒนธรรมของชาวไต/ไทในเชียงตุงและไทย 

โดย

รองศาสตราจารย์ ดร.อัจฉริยา ชูวงศ์เลิศ | สังคมกึ่งโซเมียของไทขาว ฝูกุ่ยเจิว เวียดนาม: ประวัติศาสตร์ชาติพันธุ์และพิธีกรรมศาล 9 ห้อง

รองศาสตราจารย์ ดร.ชัยพงษ์ สำเนียง | การกลายเป็น “ไท” ในประวัติศาสตร์สังคมเชียงตุง

ผู้ช่วยศาตราจารย์ ดร.บุศรินทร์ เลิศชวลิตสกุล | ความเป็นอื่นที่ “ถูกเห็น” ในความกลืนกลาย: พิธีกรรมความตายและการรำลึกถึงของชุมชนไทใหญ่อพยพในแม่ฮ่องสอน 

รองศาสตราจารย์ ดร.ยุกติ มุกดาวิจิตร | โซเมียไทในโลกผันผวน

8 กรกฎาคม 2569 เวลา 10.30-12.00 น. หอประชุม ชั้น 4 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)