ภาษา อักษร ในเอเชียอาคเนย์

โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กังวล คัชชิมา และ อาจารย์ดอกรัก พยัคศรี อาจารย์ประจำภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

EP.5 | potcast ซีรีย์ มานุษยวิทยากับเพื่อนบ้าน เรื่อง ภาษา อักษร ในเอเชียอาคเนย์

“ภาษาและวัฒนธรรมก็เหมือนกับสายน้ำ ถึงเราจะแบ่งแม่น้ำโขงเพื่อบอกว่าบริเวณนี้เป็นของลาว บริเวณนี้เป็นของไทย แต่เราก็ไม่สามารถห้ามให้น้ำไหลมารวมกันได้ มันแบ่งได้โดยสมมุติตามบริบทของรัฐชาติสมัยใหม่ เพราะในความเป็นจริงของชีวิต ภาษาและวัฒนธรรมมันถูกหล่อหลอมร่วมกันมาหลายร้อยหลายพันปีแล้ว”

ผศ.ดร.กังวล คัชชิมา

            มานุษยวิทยากับเพื่อนบ้านในตอนนี้ กลับสู่เรื่องราวของเอเชียอาคเนย์ในยุคก่อนรัฐชาติสมัยใหม่ นั่นคือภาษาและตัวอักษร เพื่อชี้ให้เห็นว่าผู้คนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก็เป็นเหมือนสังคมภูมิภาคอื่น ๆ ที่ต้องมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างกันในการดำเนินชีวิตประจำวันมาตั้งแต่ยุคโบราณ ดังนั้น การสื่อสารผ่านภาษาและตัวอักษรจึงมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งจากปฏิสัมพันธ์ดังกล่าว ยังส่งผลให้ภาษาและตัวอักษรได้รับการหล่อหลอมจนกลายเป็นวัฒนธรรมซึ่งมีรากเหง้าร่วมกันอีกอย่างหนึ่งของภูมิภาค กล่าวได้ว่า ในปัจจุบัน การใช้ภาษาและตัวอักษรเพื่อการสื่อสารของผู้คนในเอเชียอาคเนย์ ทั้งไทยและเพื่อนบ้าน หากมีการศึกษาโครงสร้างและความเป็นมาของมันแล้ว จะพบร่องรอยที่สะท้อนถึงการปะทะปรับแปลระหว่างกัน การแบ่งแยกว่าภาษานั้นเป็นของประเทศใดประเทศนั้น เป็นเพียงการแบ่งตามความคิดของรัฐชาติสมัยใหม่ซึ่งเพิ่งเริ่มต้นเมื่อร้อยกว่าปีที่ผ่านมาเท่านั้นเอง

            ร่วมทำความเข้าใจตัวอักษรและภาษาในเอเชียอาคเนย์กับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กังวล คัชชิมา และ อาจารย์ดอกรัก พยัคศรี อาจารย์ประจำภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร